Хоһоонньуттар, ырыаһыттар биир түһүлгэҕэ.

Улуу Туймаада туонатын Үс Хатыҥ дьоһун хонуутугар, Үрүҥ Тунах Ыһыах кэмигэр Ресурсно-проектнай киин түһүлгэтигэр, лаглайбыт хатыҥнар анныларыгар саха уран тылын баһылааччылар, ийэ тыл сүмэлээҕин илдьэ сылдьааччылар, араас улуустан, үгүс түмсүүттэн мустан “Сайар сарыал” ырыа-хоһоон түһүлгэтин ыстылар. Манна «Айар кут», «Дорҕоон тойуга», «Хоһоон хонуута», «Айар аартыкпыт аргыстара» уонна да атын бөлөхтөр хоһоонньуттара, ырыа айааччылара муһуннулар.

Дьэ хомоҕой хоһоон дорҕоонноохтук этилиннэ, ыллам ырыа дьиэрэһийдэ, бу барыта видеоҕа уһулунна уонна «Дорҕоон Дойду» ютуб ханаалыгар тахсыыга бигэргэннэ. Бу үтүө тэрээһини хоһоонньут, ырыа айааччы, ырыаһыт, сүдү талаан, Ресурсно-проектнай киин методиһа Виктор Стручков-Дуулаҕа Дьуһаал иилээн-саҕалаан тэрийдэ. Манна киниэхэ Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан норуоттар доҕордоһууларын дьиэтин методиһа,  суруйууга саҥа холонооччу Ираида Коркина-Чугдаара «Поэзия – үтүө санаа уонна доҕордоһуу» кэтэхтэн хоһоон күрэҕин кыттыылаахтарын уонна “Айар аартыкпыт аргыстара” эдэр хоһоонньут ыччаттарын илдьэ кыттыһан биэрдэ. Кини Дуулаҕа Дьуһааллыын түһүлгэни бэркэ иилээн-саҕалаан ыыттылар, кыттааччылары бөлөҕүнэн араартаан таһаардылар уонна хас биирдии хоһоон-ырыа толорооччуну айар үлэлэрин сырдатан туран билиһиннэрдилэр. Түмүккэ барыларыгар хас биирдии киһиэхэ сертификаты кытта «Бичик» национальнай кинигэ кыһатын спонсордаабыт кинигэлэрэ туттарылыннылар.

Түһүлгэ арыллыытыгар Ресурснай-проектнай киин директора Михаил Михайлович Донской киирии тылы эттэ, маннык суруйар дьоҕурдаах дьоҥҥо инникитин үтүө саҕалааһыннары, салҕыы бу курдук айа-тута, дьону үөрдэ сылдьалларыгар баҕарда. Дуулаҕа Дьуһаал ылыннарыылаахтык тэрээһин саҕаламмытын бигэргэппитин кэннэ кыттааччылар түөртүү-биэстии буолан алта бөлөххө арахсан таҕыстылар.

Хас биирдии хоһоонньут икки хоһоонун аахта, ырыа айааччылар баянист, ырыаһыт, хоһоонньут Сергей Сэмэнэп-Сэгэй баяҥҥа доҕуһуолугар, сорохтор фонограмманан бэйэлэрэ авторскай ырыаларын толордулар. Бу күн ыраас халлаан турда, хатыҥнарынан киэркэйбит хоһоон түһүлгэтин талааннаах дьон хомоҕой хоһоонноро этиллэн, ыллам ырыалара ылланан өссө эбии киэргэттэ, тула барыта олус эриэккэс көстүү буолла, быыһыгар үҥкүү-битии да баар буолла. Киһи сүргэтэ көтөҕүлүннэ, санаалыын-оноолуун ыраастанна, дууһалыын сынньанна диэтэхпитинэ сыыспаппыт буолуо.

 Дьэ ол курдук икки аҥаар чаас тухары биһиги уран тылбыт уустарын дорҕоонноох толорууларын дуоһуйа иһиттибит. Поэзия дьоһун чааһын түмүгэр эдэр кэскиллээх хоһоонньут, алгысчыт, ырыаһыт уол Виктор Игнатьев оһуохайы оройуттан тутта.

Маны сэргэ, бу кэнниттэн сорох хоһоонньуттарбыт «Тойук тоҕойо» түһүлгэҕэ киэһэ аҕыстан саҕаламмыт Саргылана Адамова ресурсно-проектнай киин режиссера «Дэгэрэҥ» ырыа тэрээһинигэр кыттыыны ылан киэргэттилэр. Манна эмиэ үөрэммиччэ ааһан иһэн хоһооннорун, ырыаларын толордулар.

 Хоһоон түһүлгэтин кыттааччылара: Степанида Иванова-Санаара, Надежда Зыкова-Сандаара, Сергей Сэмэнэп-Сэгэй, Прасковья Тумусова-Туску, Татьяна Потапова-Татыйык, Иван Рязанскай-Дабаан Уола, Валентина Яковлева-Чэлгийээнэ, Александра Гуляева, Анна Данилова-Сарыада, Люция Бандерова-Айыллаана, Николай Сыромятников-Куочун, Елизавета Березкина, Зинаида Нератова-Тупсууна, Валентина-Саввина-Оһуордаах, Иван Попов-Байдам, Аграфена Павлова-Арапыана,  Николай Иванов-Хоро Холлой, Анна Томская, Ульяна Лебедева-Чурит, Любовь Никитина-Тапталлаана, Вера Санникова-Мичийээнэ, Константин Харлампьев, Дария Захарова-Даайа, Мария Протопопова-Намыына Куо, Вера Прокопьева-Итэҕэл, Петр Кычкин-Сайылык Бүөтүрэ, Виктор Игнатьев, Диана Сутакова-Дайаана Куо, Петр Ефимов уонна Мария Андреева.

Аны даҕаны хоһоонньуттарбытыгар баҕарыаҕыҥ сарсыҥҥыны саҕар саҕалааһыннары, саҥа үтүө айымньылары! Төрөөбүт төрүт тылбыт төлкөтүн түөрэҕэ олордуҥ!

 

Ираида Коркина-Чугдаара